De betekenis van het omgevingsplan voor het klimaat

Regelmatig hoor ik kritische geluiden over de Omgevingswet. Die voegt weinig toe, want we kunnen nu al veel doen voor een duurzame kwaliteit van de leefomgeving. Zie wat er zoal mogelijk is onder de Crisis- en herstelwet en het programma Nu al eenvoudig beter. Wat over het hoofd wordt gezien is dat één omgevingsplan eenvoudiger afwegingen mogelijk maakt in samenhang met de ondergrond en diverse programma’s.

Minder versnippering, meer samenhang met de ondergrond

Eén van de grote opgaven onder de Omgevingswet is de transitie van soms tientallen bestemmingsplannen naar één omgevingsplan. De huidige versnippering van bestemmingsplannen is een belangrijke beperking. Die versnippering maakt het lastig om in de besluitvorming de samenhang met de ondergrond te betrekken. In een omgevingsplan is het eenvoudiger de regelgeving voor de bovengrond af te stemmen op regels voor het benutten van de ondergrond.

De samenhang met de ondergrond is van groot belang voor de energietransitie

Neem bijvoorbeeld de uitbreiding van het warmtenet waar nu veel aandacht voor is. Of de aanleg van smart grids en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk. Een efficiënte infrastructuur voor kabels en leidingen is een belangrijke factor voor de energietransitie. In het omgevingsplan kan dat belang integraal worden meegenomen, evenals het toepassen van warmte- en koudeopslag in de bodem. Het energieneutraal maken van de gebouwde omgeving is vooral een zaak van programma’s en investeringen. Dat ligt iets anders voor het klimaatbestendig maken van de leefomgeving.

Klimaatbestendige leefomgeving vereist creatieve oplossingen

Waar bieden ruimtelijke aanpassingen (verdunnen, meer groen, open water) uitkomst en waar helpen aanpassingen van het rioolsysteem? Het is bijzonder kostbaar om het huidige rioolstelsel ingrijpend aan te passen. Vaak ook ontbreekt de ruimte voor lokale waterberging. Een goed samenspel tussen één omgevingsplan met diverse programma’s (energie, water) is eenvoudiger dan met tientallen bestemmingsplannen.

Kortom, de bestuurlijke besluitvorming is een stuk eenvoudiger met één omgevingsplan, want dat geeft overzicht. Daarmee zijn betere afwegingen mogelijk over het ingrijpen in de bovengrond in samenhang met de ondergrond. Ook een goed samenspel met diverse programma’s levert winst op voor het klimaat.

Peter van de Laak
www.jsconsultancy.nl
Augustus 2016