terug naar overzicht

Onzinnig gedoe om stedelijke ontwikkelingsprojecten

In Pakhuis de Zwijger was ik bij het debat over Schiphol in de serie gebiedsontwikkeling. Met interessante perspectieven over slim omgaan met het geluidlandschap als gevolg van de luchtvaart. Een pleidooi voor een betere balans tussen luchthaven en stad. Ook de governance kan slimmer. We halen veel kennis uit de samenleving maar er wordt zo weinig mee gedaan, was een stelling.

Kees Christiaanse, architect en stedenbouwkundige, presenteerde een frisse kijk op het landschappelijk weefsel dat onderhevig is aan luchtvaartgeluid. Geluidscontouren zijn niet noodzakelijkerwijs een beperking, maar bieden ook kansen. Je kan het omdraaien: geluid kan positief bijdragen aan het landschap. Zo laat hij zien dat door de configuratie van het banenstelstel er groene recreatieve bufferzones zijn gekomen tussen Amsterdam/Haarlem, Amsterdam/Waterland en aan de andere zijde met het Gooi. Er ontstaat ruimte voor andere functies: sport, golfterreinen, visteelt, energieproductie, logistiek.

Toch is de balans tussen Schiphol en omgeving zoekgeraakt. Van diverse aanwezigen (en anderen) hoor ik dat de geluidsoverlast in o.a. Harderwijk, Woerden en Leiden is toegenomen. Jaap Modder vindt dat Schiphol meer aan omgevingsmanagement moet doen. De aandeelhouders van Schiphol en de overheid moeten meer sturen op het beperken van geluid. Doe bijvoorbeeld de Buitenveldertbaan eruit en ga meer in hoge dichtheden bouwen.

In de regio moeten 400.000 nieuwe woningen komen. De oplossing die de gemeente Haarlemmermeer voorstelt, laat bewoners bij de koop akkoord gaan met geluidsoverlast, levert weinig bijval op. De geluidsoverlast in de wijde omgeving van Schiphol is de laatste 20 jaar alleen maar toegenomen. Je kan niet uitsluiten dat woningen die nu worden gebouwd, in de toekomst met meer geluid te maken krijgen. Of stillere vliegtuigen bijdragen aan minder geluidsoverlast is de vraag, als het aantal vliegtuigbewegingen blijft toenemen. Er moet meer betaald worden voor het vliegen, zodat er kansen zijn voor alternatieven.

De Omgevingsraad Schiphol zou ook een veel nadrukkelijker rol moeten krijgen bij de onderzoeken en het omgevingsbeleid. We moeten af van het eenzijdig uitzetten van onderzoeken door partijen als Schiphol en het Rijk die belang hebben bij de uitkomsten. Laat de Omgevingsraad meedenken en besluiten over doelstelling, onderzoeksmethode en aanbesteding van onderzoeken. In gebiedsontwikkeling is al ervaring met wat bekend staat als ‘joint fact finding’. Voor de governance van Schiphol zou dat winst zijn.

Peter van de Laak, 17 januari 2018