Duurzame verstedelijking

Het Dashboard Verstedelijking is een instrument dat inzicht moet geven in de maatschappelijke meerwaarde van verstedelijkingsopgaven. Het instrument maakt voor verschillende verstedelijkingsmodellen de gevolgen zichtbaar voor o.a. mobiliteit, economie, voorzieningen, groen en water, energietransitie en klimaatadaptatie. In zes Woondealregio’s en veertien grootschalige verstedelijkingsgebieden is het dashboard ingezet om ruimtelijke keuzes goed af te wegen.

In de Memo Doorontwikkeling Dashboard Verstedelijking geeft het College van Rijksadviseurs inzage in verschillende verbetermogelijkheden van het instrument . Er zijn ideeën om het dashboard te verbreden met aanvullende indicatoren en het zoekproces meer te richten op slimme adaptieve paden of als toepassing in lokale/regionale omgevingsvisies.

Sturen op risico’s

Met een brede blik kijken naar verstedelijkingsopgaven betekent ook oog hebben voor de risico’s van minder zichtbare kwetsbare schakels. Sterker maken van kwetsbare schakels is een effectieve strategie voor duurzame ontwikkeling. Immers in een complex samenhangend en hoog interactief systeem als een stedelijke regio is sterker maken van wat al sterk is weinig effectief als kwetsbare schakels het succes ervan ondermijnen. Investeringen in de infrastructuur maken een regio niet perse competitiever als het innovatieklimaat middelmatig is. Indicatoren die sturen op risico’s van kwetsbare schakels kan een aanvulling zijn op het dashboard. Kritische prestatie indicatoren (KPI) kunnen die functie vervullen door de ‘vinger aan de pols’ te houden.

Kritische Prestatie Indicatoren

Kritische Prestatie Indicatoren zijn een goed uitgangspunt voor het verkennen van adaptieve paden die bijdragen aan duurzame ontwikkeling. De KPI’s laten zien welke kwetsbare schakels en risico’s aandacht behoeven. Een regio waar investeringen in onderzoek en innovatie achterblijven krijgt vroeg of laat te maken met krimp. Vooral wanneer specialisatie en samenwerking tussen bedrijven middelmatig is. Gemeenten die genoodzaakt zijn te bezuinigen of reserves aan te spreken, kunnen op een bepaald moment urgente maatschappelijke opgaven minder voortvarend en slagvaardig aanpakken.

De keuze voor de inzet van instrumenten en maatregelen wordt overgelaten aan het politieke en maatschappelijke debat. Een verandering in positieve zin van de KPI’s betekent dat beleidskeuzes en maatregelen werken. Als geen verbetering optreedt, zal opnieuw moeten worden bekeken welke additionele maatregelen gewenst zijn. In onderstaande tabel staan voorbeelden van KPI’s voor verschillende beleidsdomeinen.

Selectie van KPI’s is een hele puzzel. Van belang is dat indicatoren betrouwbaar en valide zijn en daadwerkelijk meten wat ze behoren te meten. De beschikbaarheid van goede data is daarvoor van belang. Indicatoren moeten voor de politiek acceptabel zijn en aansluiten bij beleidsambities. Voor het maatschappelijk draagvlak is de boodschap relevant die met de indicatoren wordt gecommuniceerd.

Wat mag u van ons verwachten?

Stedeling kan u ondersteunen bij het uitwerken van kritische prestatie indicatoren voor het dashboard. Onze stijl en aanpak kenmerkt zich door:

  • Het snel doorgronden van complexe informatie;
  • Verbeeldingskracht en creatieve oplossingen;
  • Effectief leiding geven aan overleggen en werksessies;
  • Betrouwbaar, integer en een open communicatie;
  • Organiserend vermogen.